gut health in summer what to eat and avoid
आजकाल संपूर्ण भारत तीव्र उष्णतेने त्रस्त असून, दिवसाचे तापमान ४० अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचत आहे. उष्णतेच्या लाटा वाहत असून, या उष्ण वाऱ्यांमुळे थकवा आणि निर्जलीकरण होत आहे. या ऋतूत आपल्या पचनसंस्थेवर, म्हणजेच आतड्यांवर, सर्वाधिक परिणाम होतो. उष्णतेमुळे आपली चयापचय क्रिया मंदावते, घाम वाढतो आणि अन्न लवकर खराब होते, ज्यामुळे अपचन, गॅस, आम्लपित्त आणि अन्न विषबाधा यांसारख्या समस्या उद्भवतात. आतड्यांचे आरोग्य हे आपल्या संपूर्ण शरीराच्या प्रतिकारशक्ती आणि ऊर्जेचा पाया आहे.
तीव्र उष्णतेत काय खावे?
प्रोबायोटिक पदार्थांचा अवलंब करा
उन्हाळ्यात आतड्यांसाठी प्रोबायोटिक्स एक रामबाण उपाय आहेत. हे चांगले जीवाणू पचनास मदत करतात आणि पोट फुगणे कमी करतात. यासाठी, आपल्या आहारात दही, ताक (पाणी घालून पातळ केलेले), कांजी आणि लोणच्यांचा समावेश करा.
फायबरयुक्त फळे आणि भाज्या खा.
फायबर आतड्यांची स्वच्छता करते आणि बद्धकोष्ठतेपासून आराम देते. ते आतड्यातील सूक्ष्मजीवांच्या संतुलनास (गट मायक्रोबायोम) देखील मदत करते. यासाठी काकडी, मुळा, टोमॅटो, गाजर, भोपळा, टरबूज, खरबूज, पपई, पेरू आणि पालकासारख्या हिरव्या पालेभाज्या खा.
पाणीदार पदार्थ खा
उन्हाळ्यात शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जास्त पाणी असलेले पदार्थ खा. यामध्ये नारळाचे पाणी, बेलफळाचा रस, सत्तूचा रस, लिंबाचे पाणी आणि हर्बल चहा यांचा समावेश होतो.
हलके आणि सहज पचणारे अन्न खा.
उन्हाळ्यात पचनक्रिया मंदावते, त्यामुळे जड आणि मसालेदार पदार्थांमुळे आतड्यांना त्रास होतो. दिवसातून फक्त दोनदाच जड जेवण करा. यासाठी हिरवी मसूर डाळ, लापशी आणि हिरव्या भाज्यांसोबत खिचडी रोटी खा.
उन्हाळ्यात काय खाऊ नये?
तळलेले आणि जड पदार्थ
उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा आवश्यक असतो, पण तळलेल्या पदार्थांमुळे उष्णता आणि अपचन होऊ शकते. समोसे, कचोऱ्या, पकोडे आणि जास्त तेलात तळलेल्या भाज्या खाणे टाळा.
कार्बोनेटेड आणि साखरयुक्त पेये
सॉफ्ट ड्रिंक्स, कोल्ड ड्रिंक्स आणि पॅकेज केलेल्या ज्यूसमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे आतड्यांच्या आरोग्याला हानी पोहोचू शकते आणि दाह वाढू शकतो.
अति थंड पदार्थ
उन्हाळ्यात, थंड पाणी, आईस्क्रीम आणि फ्रिजमधील पदार्थ पचनाची गती मंदावू शकतात.
अति मसालेदार आणि आंबट पदार्थ
लोणची, चटण्या, व्हिनेगर आणि अति तिखटपणामुळे उष्णता आणि आम्लता वाढू शकते.
सतत खाणे किंवा अति खाणे
उन्हाळ्यात पचनक्रिया मंदावते. खूप जास्त किंवा एकाच वेळी जास्त खाल्ल्याने आतड्यांना थकवा येऊ शकतो.
पोट थंड करण्यासाठी सकाळी काय प्यावे?
पोट थंड करण्यासाठी, तुम्ही सकाळी लिंबू आणि मध मिसळलेले कोमट पाणी पिऊ शकता. यामुळे पोट स्वच्छ होते आणि शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकले जातात. तुळशीची पाने पाण्यात भिजवून ते पाणी प्यायल्यानेही थंडावा मिळतो. नारळाचे पाणी, बेलफळाचा रस किंवा साधे ताक देखील पोट थंड करण्यास मदत करतात.